فانتوم، ستون فقرات نيروي هوايي آمريکا در ويتنام نويسنده: آرمان
هواپيماي فانتوم اف-4 يک جنگنده دو موتوره با قابليت تبديل به يک بمب افکن بود که مي توانست در هر آب و هوا و جوي به نبرد ادامه دهد. اين جنگنده قادر بود که سه نقش تاکتيکي هوايي مهم برتري هوايي، جلوگيري امکان پشتيباني هوايي، رهگيري و بمب افکن را انجام دهد که اين مشخصه ها را در جنوب شرقي آسيا يعني در طي جنگ کمر شکن ويتنام نيز به عرصه عمل آورد.
فانتوم اولين پروازش را در ماه مي1958 به انجام رسانيد. اين جنگنده در حقيقت براي دفاع از ناوگان دريايي آمريکا طراحي شده بود که نهايتاً در سال 1961 به خدمت در آمد. نيروي هوايي آمريکا فانتوم را براي پشتيباني هوايي بسته ارزيابي و سرانجام در سال 1962 مدل مخصوص نيروي هوايي آن را به تصويب و توليد رسانيد. جنگنده فانتوم II نيروي هوايي آمريکا، موجب به کار گماشتن فانتوم مدل سي نيز شد که نخستين پروازش را در 27 مي 1963 انجام داد و تحويل اين محصول در نوامبر 1963 شروع گرديد. هواپيماي جنگنده اف-4 در نقش هوا به زمين دو بمب معمولي مي توانست حمل نمايد. اف-4 همچنين قادر به انجام پرواز هاي شناسايي نيز بوده و در ماموريت متوقف ساختن هواپيماهاي ديگر که به ماموريت راسوي وحشي مشهور بود کاملاً موفق مي نمود. توليد هواپيماي اف-4 II درسال 1979 بعد از اينکه بيش از پنج هزار فروند فانتوم II توليد گرديد، يعني به تعداد بيش از 2600 فروند براي نيروي هوايي آمريکا، در حدود 1200 فروند براي ناوگان ها و نيروي دريايي و بقيه براي کشورهاي دوست که شامل اسرائيل، ايران، يونان، اسپانيا، ترکيه، کره جنوبي، آلمان غربي، استراليا ژاپن و بالاخره بريتانياي کبير مي شد، توليد پايان يافت.
چنان که مي دانيم از اين جنگنده مشهور به شکلي گسترده در جنگ ويتنام استفاده گرديد. مدل هاي بعدي اين جنگنده به ياد ماندني هنوز در فهرست اموال نيروي هوايي آمريکا تا سال 1990 موجود و در حال فعاليت بودند. فانتوم ها ديگر در خدمت نيروي هوايي آمريکا نمي باشند در حالي که هنوز در اکثر کشور هاي ديگر به پرواز در آمده و به خدمت گرفته مي شوند. جنگنده اف-4 مدل سي براي اولين بار در مي 1963 به پرواز در آمد و گارد ملي هوايي به پرواز در آوردن اف-4 سي را در ژانويه 1972 آغاز کرد. نيروي هوايي آمريکا اولين فانتوم II را در ژوئن 1978 دريافت کرد. مدل اف-4 دي با تغييرات عمده اي در بالا بردن دقت هدف گيري سلاح ها، به نيروي هوايي در سال 1966، به گارد ملي هوايي در سال 1977 و به مجموعه جنگنده هاي نيروي هوايي و انبار جنگنده هاي نيروي هوايي در سال 1980 تحويل گرديد. اولين جنگنده اف-4 ئي در اکتبر 1967 به نيروي هوايي آمريکا تحويل داده شد و متعاقباً گارد ملي هوايي نيز اولين اف-4 ئي را در سال 1985 و انبار جنگنده هاي نيروي هوايي در سال 1987 اولين اف-4 هاي خود را دريافت داشتند.
اين مدل از اف-4 با يک مخزن سوخت اضافه، لبه حمله باريک براي افزايش قدرت مانور دهي و موتورهاي بهبود يافته و يک توپ 20 ميليمتري دو لوله اي داخلي همراه سيستم کنترل آتش بهبود يافته عرضه شد. در سال 1973 اولين هواپيماي مدل اف-4 ئي همراه سيستم شناسايي هدف براي شناسايي تصويري دوربرد هوايي يا زميني عرضه گشت. هر سيستم به طور اساسي يک دوربين تلوزيوني با عدسي کانون متغير براي شناسايي درست هدف بود و همچنين سيستمي که پيوتک ناميده مي شد، قابليت شبانه روزي تمام جوي را براي بدست آوردن و تعيين محل کردن اهداف زميني به وسيله ليزر و سلاح هاي هدايت شونده به وسيله مادون قرمز را فراهم مي آورد. ديگر تغييري که که دراين مدل ايجاد شده بود، چند کامپيوتر ديجيتالي جدا بود که شامل سيستم هاي شليک موشک هاي هوا به هواي سايدوايندر و اسپارو مي شد. به علاوه در مدل هاي ئي و جي سيستم ديجيتالي ARN-101 ناوبري، با سيستم جديد ناوبري LN-12 تعويض شده بود. با معرفي مدل هاي جديدتر هواپيما هاي ديگر بيشتر سيستم هاي تواناي اف-4 فانتوم و مأموريت هاي آن نيز محدود شده و و مختص جلوگيري از دفاع هوايي دشمن گرديد. سرانجام فانتوم هاي اف-4 جي به مرکز صد و نودمين اسکادران هواپيماهاي بازنشسته تعمير و نگهداري گارد ملي هوايي آيدائو واگذار گرديد و بدين گونه بود که تاريخ اين جنگنده ي افسانه اي جهان به پايان رسيد.
مطالب کامل در مورد فانتوم هاي ايراني
پس از اسرائيل، ايران بزرگترين دارنده هواپيماي فانتوم است. جمعاً سي و دو فانتوم دي، صد و هفتاد و هفت فانتوم ئي و شانزده فروند جنگنده فانتوم مدل آر اف شناسايي با دوربين هاي مخصوص قبل از سقوط رژيم شاهنشاهي و قطع روابط و سرويس فانتوم ها به ايران تحويل گرديد.
شاه ايران در آن زمان، اهداف بسيار بلند پروازانه اي را در مورد تجهيز کشور خود به قدرتمند ترين کشور از نظر قدرت نظامي در حوزه خليج فارس و خاور ميانه در سر مي پروراند. البته ايالات متحده نيز در اينجا منافع خود را در نظر گرفته و با تصور اينکه ايران دفاع خوبي عليه اتحاد جماهير شوروي در آن زمان خواهد بود، شاه ايران را به طور فعالانه پشتيباني مي کرد. اولين بار، در سال شصت و هفت ميلادي، سفارشي براي دريافت تعداد شانزده فانتوم دي توسط ايران به شرکت مکدانل داگلاس تسليم گرديد. سرانجام، اولين گروه فانتوم ها در 28 سپتامبر 1968 وارد ايران شدند.
فانتوم هاي تازه تحويل شده ايراني در بسياري از ماموريت هاي رهگيري جنگنده سريع السير ميگ 25 فاکس بت که بر فراز آسمان ايران به طور غير قانوني پرواز مي نمود، شرکت جستند اما متاسفانه به دليل سرعت بسيار بالاي فاکس بت، اين ماموريت ها هيچ کدام با موفقيت همراه نبودند. اولين استفاده فانتوم هاي ايراني در نبرد، مربوط به کمک شاه ايران به سلطان عمان عليه شورشيان کشور او بود که در آن جنگ، يک فانتوم ايراني با آتش زميني سقوط نمود. بعد از مدتي دولت ايران تعداد 208 فروند فانتوم مدل ئي را نيز در ابتداي دهه هفتاد ميلادي سفارش داد. تحويل اين هواپيماها از سال 1971 شروع شده و تا به هنگام انقلاب ايران ادامه داشت. در اين مدت، تنها 177 فروند از فانتوم هاي سفارش داده شده تحويل ايران شدند.
نویسنده : محمد » ساعت 4:19 عصر روز چهارشنبه 14 آذر 1386